Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüşmesinden sonra gündeme gelen, Ruslar ile yapılması muhtemel uçak alışverişinin öznesi olan uçak: MS 21 ya da Rusça yazılışıyla MC 21. MC 21’in açılımı Magistralnı Samolyot 21 yani 21. Yüzyılın Yolcu Uçağı anlamına geliyor. Bazı kaynaklarda uçağın adının MC 21 Irkut olduğu da yazıyor. Uçağın fotoğrafları için yazının sonundaki Reklamsız Foto Galeri’ye göz atabilirsiniz.

Bilindiği üzere sivil havacılık sektörünün günümüzdeki hakimi, Boeing ve Airbus firmaları. Bu uçaklara uygun motorlar üretebilen sadece birkaç firma var. Dolayısıyla bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda firma tüm dünyanın sivil havacılık yükünü sırtlamış durumda. Tabii ki bal tutan da parmağını yalamakta orası ayrı. Ekonomiye yakın olanların anladığı üzere bu tür piyasalara oligopol piyasalar deniyor. Yolun bundan sonrasını soru-cevap şeklinde gitmekte fayda olabilir;

1MS 21 Oligopolistik Havacılık Piyasasına Girebilecek Kadar İyi Mi?

Öncelikle şunu söylemek gerekir ki, Sivil Havacılık demek uçuş emniyeti ve minimize edilmiş riskler demektir. Dolayısıyla dünyada faaliyet gösteren hava yollarının MC 21 Irkut’u tercih etmeleri için en önemli öncelikleri emniyet olacaktır. Emniyet ile ilgili akıllarda soru işareti olursa elbette Irkut tercih edilmez. Ardından da yıllardır bilinen ve tercih edilen Boeing ve Airbus’un yerine kullanılabilmesi için uygun fiyat ve düşük işletme maliyetleri sunabilmeli. Ancak bu şartlar sağlandığında havayolu şirketleri filolarını çeşitlendirebilmek adına MS 21’i tercih edebilirler. Simülasyon ve kokpit ekibinin eğitilmesi için gerekli ekipman ile bilgi akışı da bir diğer unsur olarak göze çarpacaktır. Özetle, MS 21 bu piyasada kendine yer bulabilir ancak kısa vadece bunun mümkün olması zor görünüyor. Ancak kompozit gövdeye sahip olacak yolcu uçağı bu rekabette dezavantajlı olacağa da benzemiyor.

2MS 21’i Hangi Şirket Üretiyor?

MC 21 Irkut uçağını United Aircraft Corporation (IRKUT) şirketi üretiyor. Birleşik Uçak/Yolcu Uçağı Şirketi olarak Türkçe’ye çevrilebilecek şirket 6 yıldır MC 21 Irkut programı üzerinde çalışıyordu. Uçak satış aşamasına geldiğinde ise müşterilere kullanılacak motor için 2 seçenek sunulacak. Bu seçeneklerden ilki, Pratt & Whitney firmasının ürettiği PW1400G türü motorlar. Diğer seçenek ise Rus Yapımı PD14 motorları. PD14 motorlarının üreticisi ise Birleşik Motor Şirketi (United Engine Corporation). Şirket yetkililerinin yaptığı açıklamaya göre Rus yapımı ve Rus motoru kullanan uçağı semalarda görebileceğimiz en yakın tarih 2019.

3MS 21 Uçağının Kaç Modeli Var?

Şirket MS 21 yolcu uçağını 2 model olarak üretecek. Bu modellerden ilki MC 21-200 modeli oturma alanı konfigürasyonuna bağlı olarak  132-165 yolcu kapasitesine sahip olacak. MC 21-300 modeli ise 163-211 arasında yolcu taşıyabilecek. İki model arasındaki farkları teknik özellikler ile ilgili tabloda görebilirsiniz.

4MS 21 Uçağının Teknik Özellikleri Nelerdir?

MC-21-200 MC-21-300
Standart  2 Sınıflı Konfigürasyon 132 (С12+Y120) 163(C16+Y147)
Azami Sayıda Koltuklu Konfigürasyon 165 (29-28” pitch) 211 (29-28” pitch)
Azami Kalkış Ağırlığı (MTOW), kg 72,560 79,250
Azami İniş Ağırlığı, (MLW), kg 63,100 69,100
Azami Yük, kg 18,900 22,600
Azami Yakıt, kg 20,400 20,400
Standart Konfigürasyon ile Azami Menzil, km 6,400 6,000
Kargo Bölümünün Toplam Hacmi, m3 34 49
Uçak Uzunluğu, m 33,8 42,3
Kanat Açıklığı, m 35,9 35,9
Yükseklik, m 11,5 11,5
Gövde Genişliği, m 4,06 4,06
Azami Yolculu Kabin Genişliği, m 3,81 3,81

5MS 21’in Rakiplerine Göre Artıları ve Eksileri Nelerdir?

Bu sorunun cevabını vermek uçak üretime geçtikten sonra hatta aktif olarak kullanmaya başladıktan sonra daha isabetli olacaktır ancak teknik bakımdan bir karşılaştırma görmek isterseniz aşağıdaki tabloyu inceleyebilirsiniz.

Irkut
МС-21-300

Boeing
737-8MAX

Airbus
A320neo

Comac
C919

Uzunluk, m 42,3 39,5 37,6 38,9
Kanat Açıklığı, m 35,9 35,9 35,8 35,8
Motorlar 2 х PW1400G-JM 2 х CFM LEAP-1B 2 х PW1100G-JM 2 х CFM LEAP-1C
Azami Menzil, km 6000 6500 6500 4075
Azami Kalkış Ağırlığı, kg 79250 82190 79000 77300
Koltuk Sayısı
(2 sınıflı konf.)
163 162 165 156

6MS 21 Kaç Sipariş Aldı?

Irkut MC 21 şu ana kadar 10 farklı şirketten 192 sipariş almış bulunuyor. Eğer son gelişmeler sonucunca gerekli görüşmeler başlatılabilirse, bu havayolu şirketleri arasına Türk Hava Yolları A.O.’nun da katılması beklenebilir.

7MS 21 Havacılık Sektöründe Neleri Değiştirecek?

Havacılıkla ilgili önemli haber kaynaklarından Aviation Voice konuyu şu şekilde değerlendiriyor; “Şüpheisz MS-21 programı Sukhoi Superjet 100 programından daha az önemli değil ve Rus havacılık sanayiinin geleceği için de dev bir etkisi olacak. Küresel tek koridorlu uçak segmenti piyasasındaki çok güçlü liderlerle rekabet edebilmek için, Rus mühendisler çok sayıda gelecek vadeden teknolojiler ve yeni bileşenler kullanmaya karar verdiler. Tasarımcılar MC-21’in aynı sınıftaki Airbus ve Boeing’lere kıyasla %10 ila 15 daha etkin olacağını ve %15 yapısal ağırlık etkinliği avantajına sahip olacağını düşünüyorlar. Bu şu anlama geliyor 35 milyon dolar başlangıç hedef fiyatı ile, Airbus A320’ye göre %20 daha düşük işletme maliyetleri ve %15 daha düşük yakıt tüketimi.

MS 21 programındaki en önemli görev ise gelecek yıllar için kitlesel satış talebi yaratabilmek, bu konu genellikle Rus havacılık sanayiinin en büyük açmazı olarak görülüyor. Ek olarak, MS 21’in teslimleri de rakiplerinin teslimleri başladıktan sonra gerçekleşebilecek. Bu da piyasada yer bulabilmenin çok kolay olmayacağını gösteriyor. Yine de Irkut şirketinin Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı Kiril Budaev’e göre, şirket önümüzdeki 20 yıl içinde 1060 adet MS-21 yolcu uçağı teslim etmeyi planlıyor. Şu an için 192 şipariş içinde opsiyon olmaksızın doğrudan sipariş veren tek şirket 10 uçak siparişi ile IrAero firması.”

Son olarak söylemek gerekir ki, havacılık tarihi kanla yazılıyor. Umalım, Irkut firmasının programı başarı ile tamamlanır da hepimiz yeni kompozit uçaklarla emniyetli uçuşlar yapabiliriz. Ve yine oldukça dar bir oligopolistik yapıda dönüp duran havacılık sektörü de yeni bir Concorde hayal kırıklığı yaşamasın.

8MS 21 IRKUT Tanıtım Filmi

9IRKUT MC 21 Fotoğrafları

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here