10 Maddede Hisse Alır Gibi Konut Almak

0
51

8 Mart itibariyle daha önce de hakkında bazı tebliğler yayınlanan gayrimenkul sertifika ihracı tanıtıldı. Medyada hisseli konut alımı ya da evin hepsini alamıyorsan bir kısmını al şeklinde başlıklarla tanıtılan yasal düzenleme ile ilgili merak edilenlere bu yazıda cevap vermeye çalışacağız.

1Hisseli konut almak nasıl olacak?

Basit bir dille anlatmak gerekirse, gayrimenkul projeleri, projede tamamlayacakları daire sayısının %90 kadarını metrekare bazında kağıda dökecek. Bu kağıtlara gayrimenkul sertifikası adı veriliyor. Bu kağıtlar; bankalar, aracı kuruluşlar ya da BİST üzerinden alınabilecek ve satılabilecek. Yani her bir sertifika için daire tipleri ve bu tiplerin metrekare fiyatları, sertifika fiyatı olarak belirlenecek. Aynı tipte ya da farklı tiplerde sertifikalardan yeteri kadar alan bir müşteri, proje tamamlandığında dairesini alabilecek. Ya da proje bitimindeki gayrimenkul değerinden sertifikalarını satabilecek.

2Hisse alır gibi ev almanının tüketiciye ne faydası var?

Tüketici banka kredisi çekmeden, mevcut birikmiş parası ile kaç metrekarelik gayrimenkul sertifikası alabiliyorsa o kadar alacak. Proje bitimine kadar yeterli sertifika alabilirse dairesini alabilecek. Bunları yaparken faiz yükü altına girmeyecek. Özellikle de İstanbul gibi yüksek getirili gayrimenkul piyasalarının yer aldığı ülkemizde, ev almak, evin bir kısmını almak ve sertifikalar üzerinden bunu belirli meblağlar ile yapabilmek getirili bir yatırım aracı olabilecek.

3Hisseli konut satışının üreticiye ne faydası olacak?

Hisseli konut satışı, daha önce yasaklanan maket üzerinden konut satışından farklı. Çünkü gayrimenkul sertifikası aracılığı ile finansman sağlayacak olan inşaat şirketleri, sertifika gelirlerini blokeli bir hesapta sadece söz konusu proje için ayırabilecek. Maketten konut satışı dönemindeki gibi, bir projeden elde edilen getiri, başka projelerde ya da başka faaliyet alanlarında kullanılamayacak. Gayrimenkul sertifikası sistemi sayesinde üretici de faiz yükü altına girmeden finansman imkanına kavuşmuş olacak. Ayrıca eşik düştüğü için yani bir projedeki minimum daire fiyatının altında yatırım yapılabileceği için talep artacak.

4Gayrimenkul sertifikası sisteminin ekonomiye ne faydası olacak?

Gayrimenkul sertifikası sistemi yukarıda da bahsettiğimiz arz ve talep hareketliliğini getirmesi dışında genel ekonomiye farklı faydalar da getirecek. Ekonominin klasik işleyişi içinde banka ve kredi kuruluşları vasıtasıyla, mevduat yatıranlar ve kredi çekenler arasında ilişki kurulması, ülkemizde bankaların rekor kâr açıklamaları ile sonuçlanıyor. Bu da sivil toplumun, kooperatifçiliğin gelişmediği anlamına geliyor. Bu aradaki getirinin bankalardan daha üretken sektörlere geçirilmesi hedeflenmesi gereken bir unsur. Bunun dışında müşteri ile üretici arasındaki ilişkinin daha doğrudan bir hal alması, bankalarda biriken mevduatın da konut projeleri yerine, üretime, teknolojiye ve katma değer getiren projelere aktarılabileceği anlamına da gelebilir.

5Gayrimenkul sertifikalarının arkasında devlet garantisi var mı?

Gayrimenkul sertifikalarının arkasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Toplu Konut İdaresi garantör olarak yer alacak. TOKİ’nin buradaki pozisyonu sadece garantörlük değil elbette, gayrimenkul sertifikalarının ihracı da ilk olarak TOKİ Kayabaşı konutları için başlatılacak.

6Gayrimenkul sertifikalarının risk düzeyi nedir?

Gayrimenkul sertifikalarında anapara garantisi getirilmesi 2016 yılında çok konuşulmuştu. Mevcut tebliğde anapara garantisi yok ancak, Türkiye gibi bir gayrimenkul piyasasında risk düzeyi en düşük finansal araç olarak gayrimenkul sertifikaları gösterilebilir. Tabii ki sertifikaların ihracı sırasında fiyatlamanın ne düzeyde yapılacağı çok önemli. Aşırı kâr transferinin bankalardan inşaat şirketlerine geçirilmesi de istenen bir durum değil. Dolayısıyla doğal bir getiri düzeyi ile maliyetleri aşırı derecede aşmayacak bir fiyatlama, gayrimenkul sertifikası risk düzeyini ciddi biçimde düşürecektir.

7Gayrimenkul sertifikası helal midir?

Gayrimenkul sertifikaları, yetkililerin yaptığı açıklamalara göre helal görünüyor. Ancak bu konuyu güvendiğiniz bir kaynağa danışmak eğer merak ediyorsanız sizin için daha doğru olacaktır.

8Hisseli konut alımı sisteminde faiz var mı?

Hisseli konut alımı sisteminde faiz yer almıyor. Hatta tüketici ve üretici üzerindeki faiz yükünü azalttığı, bazı durumlarda yok ettiği söylenebilir. Ancak mesele bu finansal enstrümanın İslami olup olmadığı hususu bu kadar basit değil. Çünkü düşündüğümüzde, bir aracı kuruluş eliyle, evimizden hiç çıkmadan 20 metrekarelik bir gayrimenkul sertifikası alırken, aldığımız evi görmememiz söz konusu. Projeler kısıtlı sayıdayken belki bu evleri merak edip görenler, gerçekten ev almak amacıyla bu aracı kullanmak isteyenler olabilir. Gel gelelim, sistemin karmaşıklaştığı ve yoğun olarak kullanılabildiği bir durumda, yüklü miktarda para sahipleri, dizüstü bilgisayarlarının başında, evi görmeden sadece alım satım yaparak yüksek düzeyde getiri elde edebilir. Anlatmak istediğimiz şu ki, güvendiğiniz kitaba ya da insana sorarken sistemi doğru anlatmak gereklidir. Yani sorarken işimize geldiği gibi sormayalım.

9Yeterli sayıda gayrimenkul sertifikası elde edilemezse ne olacak?

Proje için gayrimenkul ihracı gerçekleştikten sonra 3 yıl vaktimiz olacak. 3 yılda almak istediğiniz ev için yeterli sertifikanız varsa elinizi alabilirsiniz. Ancak yeterli sayıda gayrimenkul sertifikanız bulunmuyorsa, projenin o tarihe kadar yaşadığı değer kazanımı ya da değer kaybına paralel olarak sertifikalarınızı satabileceksiniz.

10Spekülasyonlar ya da büyük alımlar nasıl önlenecek?

Spekülasyonlar hiçbir finansal enstrüman için tam olarak önlenemiyor maalesef. Ancak büyük alımlar ve kurumların yapacağı alımların önüne geçilmesi için bazı önlemler yer alıyor. Kurumların konut projelerinden değil ofis projelerinden alım yapabilmeleri ve ofis projeleri üzerinden getiri elde edebilmeleri söz konusu olacak.

Konu ile ilgili başka sorularınız varsa, farketmez.net ekibi sizler için konuyu inceleyip cevap vermeye devam edecek. Ayrıca tanıtım için şöyle güzel bir web sitesi de hazır durumda. Lütfen yorum yapmaktan çekinmeyiniz.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here